Kythira heeft een lelijke brandwonde en elkeen die dit eiland liefheeft, rouwt, maar Kythira is als een mooie vrouw. Haar uiterlijke schoonheid heeft nu wat ingeboet maar haar prachtige inborst is ongeschonden. (Krista, 7 augustus 2025)
Brand? Nee hè, niet nog eens! Het onvoorstelbare gebeurde wederom op 26 juli 2025. Brand! Het voelde zo raar, een terugwerping in de tijd. Erger nu. Een brand die uiteindelijk groter en heter en verwoestender zou zijn dan in 2017.

Een relaas
De brand op Kythira begon op die zonnige en serene zaterdagochtend eind juli. De gasten zaten buiten te ontbijten toen we rookwolken zagen achter het dorp Pitsinades, nabij het ziekenhuis. De brand was uitgebroken op nagenoeg dezelfde plek en op hetzelfde moment (’s ochtends en midden in de zomer). Het eerste cipressenbos stond al snel in lichterlaaie en toen was er geen houden meer aan. Het huisje van Panajiota, als ze nog had geleefd, had ze dit vast niet overleefd, was al snel omringd door rook en vuur. Albert en vele buurtbewoners probeerden het vuur te doven. Waar waren nu de veelgeprezen brandweerauto’s?
Ineens zag ik vlammen boven de heuvel recht voor ons huis uitkomen. Helemaal niet in de buurt van de brandhaard die we met z’n allen (ik en de gasten) angstvallig in het oog hielden. Hoe kan dit? Vol verbijstering zagen we dit vuur snel groter worden. Dat moet een vonksprong zijn geweest van wel honderd meter. Dit gaat uit de hand lopen. Als die brand niet geblust wordt, gaat dit vuur de berg Skliri (naast ons) over richting Arei en Mylopotamos. Helaas zou ik daar gelijk in krijgen.
“Is het gevaarlijk?” vroeg een van de gasten me nog. Daar had ik op dat moment geen zinnig antwoord op. Al vreesde ik geen moment voor mijn eigen leven. Wel voor de natuur, de olijfboomgaarden, de dieren die in een vuurval terecht konden komen, en al die arme vakantiegangers die dit mee moesten maken.
Ondertussen was ik samen met de gasten bezig om al het zware tuinmeubilair naar binnen te brengen. We sloten de buitenluiken en alle ramen. Eén van de gasten begon de pergola’s nat te spuiten, wat goed! Zo’n Griekse weet wel van aanpakken. Twee buurjongens kwamen langs om met een graafmachine een brandbarrière te maken in het landje naast ons, zodat het vuur gestopt zou kunnen worden. Later zou blijken dat het idee goed was, maar nét te laat, en de wind hielp niet mee…
Al snel hield het gemeentewater er, om de een of andere reden, mee op. Was de waterleiding nu al doorgebrand? Gelukkig hebben we onze eigen waterput, maar de tuinslangen waren te kort. In alle stress ging ik op zoek naar verbindingsstukjes om de slangen aan elkaar te koppelen. Gevonden! Helaas zaten ze zo vastgedraaid dat ik ze met geen mogelijkheid los kreeg. Een stel gasten moest ik zo’n beetje het GuestHouse uitduwen om hun veerboot van 12 uur te kunnen halen. Voor je het weet zaten ze vast op het eiland. Ze stonden er zo ontdaan bij te kijken, want ze wilden eigenlijk blijven helpen.

Waar waren de katjes? Tot dan toe had Mafje rustig in de tuin liggen slapen, en Kardoula had ik ook ergens gezien op een van haar favoriete plekjes. Op het moment dat ik aan ze dacht, zag ik Mafje de keuken in sjokken, de trap af naar de kelder. Blijkbaar werd het haar toch te heet (of te druk?) onder haar kattenpootjes. Kardoula volgde even later. Ze liepen uit zichzelf naar beneden, best uniek. Ik heb er snel de ramen en het kattenluik gesloten en een bakje water neergezet. Ze konden zo nog wel naar buiten maar via de keuken naar de binnenplaats, daar zouden ze sowieso veilig zijn. Wat een opluchting: om die twee hoefde ik me even geen zorgen te maken.
Terug naar zaterdag de 26e. Verderop bij ons in de vallei, richting de dorpen Perlengkianika en Dourianika, woedde nog steeds een flinke brand. Overal rook en dikke wolken. Alle buren die die ochtend nog in Pitsinades hadden geholpen, spoedden zich nu naar hun eigen dorpen en huizen. De paniek werd met het uur groter, want het vuur had inmiddels ook Mylopotamos bereikt. Het vuur stond in de hoogste versnelling en brandde nu op diverse plekken op het eiland. Aangejaagd door de noordoostelijke wind vormde het een direct gevaar voor de westkust: richting Lazaranianika, Kalokairines, Myrtidia, Drymonas, en zelfs helemaal tot aan Chora in het zuiden. Mobiele telefoons bleven met enige regelmaat keiharde alarmberichten (‘alerts’) uitspugen. Zo konden we het vuur ‘volgen’. Het raasde voort, heet en hongerig.
Inmiddels waren heel Mylopotamos, Kato Chora en Piso Pigadi geëvacueerd. Iedereen werd naar het strand van Limnionas gestuurd. De brand zat de geevacueerden op de hielen, bijna tot op het strand. Dat strand was volgelopen met wel 150 wanhopige mensen. Kapitein Spiros van The Glass Bottom Boat aarzelde geen moment. Hij voer vanuit Kapsali naar Limnionas en wist een deel van de menigte te evacueren. Dat pittoreske strandje, die ochtend nog een vredig paradijs, was binnen enkele uren veranderd in een panikerige poel eilandbewoners en toeristen.
De volgende ochtend kwam vriendin Karin (van boutique Karin uit Mylopatoms) bij ons langs. Ze had geen water en geen electriciteit, wat kon ze doen, de winkel kon nu niet open. Hopeloos dit. Ze vertelde dat ze met nog eens vijftig anderen, in hun auto’s waren teruggereden van Limnionas naar Mylopotamos. Hier en daar brandde het nog, maar een andere optie hadden ze niet. Ook zij wilden, net als zovelen, maar één ding: naar huis. De vlammen langs de kant van de weg namen ze voor lief. Later bleek dat de boot van kapitein Spiros flink beschadigd was geraakt. Een onverzekerde schade. Dat de geredde toeristen een inzamelingsactie voor hem zijn gestart, is een geweldig initiatief. Er is inmiddels 45.000 euro aan donaties gestort.
Eindelijk werd er over Kythira de noodtoestand uitgeroepen en arriveerden er meerdere blusvliegtuigen en helicopters. Die ochtend waren ze even geweest maar te snel weer vertrokken. Er waren meerdere branden elders in Griekenland en Kythira heeft een lastige positie omdat er geen voorzieningen op het vliegveld zijn om bij te tanken. Bijtanken gebeurt in Kalamata: 1 x heen en weer vliegen + tanken + vuur blussen kost 2 uur tijd. Dan heb je meerdere vliegtuigen nodig wil je effectief de brand bestrijden.
Zorg voor de gasten
Terug naar het GuestHouse, de zorg voor de gasten. Essentieel waren water en elektriciteit. De waterleiding van de gemeente was doorgebrand, dus moesten we vertrouwen op onze eigen waterput. Maar de pomp had het begeven. De loodgieter en elektricien stonden meteen op de stoep, bezweet, vermoeid en vol zwarte vegen, ze hadden duidelijk ergens brandjes staan blussen, dat kon je zo zien. De elektriciteitswinkel uit Potamos bracht een nieuwe waterpomp. Al met al stroomde er binnen een uur weer water uit de kraan. Dit keer waren de elektriciteitspalen niet verbrand en hadden we onafgebroken stroom. Toch zijn die palen een paar dagen later alsnog vervangen om omvallende verkoolde palen te voorkomen.
De gasten wilden blijven. Het stel dat die dag zou aankomen, had gelukkig een ander onderkomen gevonden. Het Griekse gezin bleef; haar ouders trokken voor een paar dagen bij hen in de Suite in plaats van in een Loft. Zo hadden we ineens twee kamers vrij, en dus ook even minder zorgen voor de gasten. Om vijf uur ’s middags opende ik de ramen en luiken van de Suite en Loft waar gasten die nacht zouden verblijven. Het tuinmeubilair hebben we weer buitengezet, nadat Albert eerst de terrassen had schoongespoeld. Binnen lag toch flink wat as. Na een grondige schoonmaakbeurt, fris beddengoed, handdoeken en de airconditioning op luchtzuivering, leek alles weer bijna ‘gewoon’.

De buren
Voordat het donker werd, liep ik nog even naar de buren in Pitsinades. Ik had totaal geen rust in mijn lijf, waarschijnlijk de nawerking van de adrenaline, in combinatie met die twee blikjes cola. Hier en daar smeulde het nog flink; het zal wel even duren voordat de grond helemaal is afgekoeld. In het zachte licht van de ondergaande zon zag ik overal rookwolkjes. Groepjes buren verzamelden zich, en dan komen de sterke verhalen en video’s. Een beetje gênant vond ik het wel, mensen die iemand filmen terwijl die een zich in het zweet werkt om een brand te blussen en de ander…
Buurvrouw Maria ergerde zich kapot aan alle auto’s die langskwamen om de ‘schade’ te bekijken. Mopperend, met haar armen in de lucht, rende ze op de automobilisten af en schreeuwde ze achterna: “Wegwezen hier!” Tegen mij zei ze: “Die horen hier niet, dat zijn alleen maar kijkers.” Met iemand als Maria wil je het niet aan de stok krijgen. Naarmate het donkerder werd, zagen we in de verte nog steeds grote branden. Het hield maar niet op. Nee, we zijn die nacht niet wakker gebleven, we stortten ons in een diepe, droomloze slaap.

De volgende ochtend
Uitgerust en opgewekt werden we wakker, op die eerste ochtend na de brand, tot we de terrasdeuren openenden en uitkeken over de zwart geblakerde vallei. Het was geen nare droom, het was echt gebeurd. Het cipressenbosje naast ons, in een buurlandje, is er niet meer. Twee dagen later kwamen vrienden helpen om al die verbrande bomen, de zwarte staken, om te zagen zodat het uitzicht iets minder deprimerend werd. Nu kijken we uit op eeuwenoude, gestapelde muurtjes, heuvel op, heuvel af. Er zijn zelfs nog wat groene heuvels te zien. En achter de halfverbrande heuvels rond de traditionele dorpjes Perlengkianika en Dourianika, glinstert de zee, onaangetast.

Eilandgedoe
Die zondag sidderde het hele eiland nog na van die afschuwelijke zaterdag. De mooie zomer stortte zich in een dip. Hoe gaan we dit met z’n allen weer opknappen? Liefst zonder ruzies en politiek gedoe. De brand was nog niet geblust of de oppositie begon al met modder te gooien over alles wat er mis ging tijdens de brandbestrijding. Ondertussen lag onze burgemeester in het ziekenhuis. Op vrijdag 25 juli was hij naar Athene gegaan. Kythira had voor zaterdag 26 juli code rood gekregen: brandgevarenzone 5, de hoogste prioriteit.. Dat betekende dat de hulptroepen paraat stonden. Maar toen de brand op zaterdag daadwerkelijk uitbrak, duurde het een eeuwigheid voordat de blusvliegtuigen arriveerden. Tijdens een bezoek aan de verantwoordelijke minister viel de burgemeester flauw, midden in het kantoor van de minister, en werd direct afgevoerd naar het ziekenhuis.
Brand!
Op maandag 28 juli draaide de wind 180 graden. In de middag brak er opnieuw een flinke brand uit. De grond was nog loeiheet, een vonk was genoeg, en het vuur trok richting Kypriotianika, Mitata, Viaradika en wilde door naar Paleopolis. Dit keer kwamen de blusvliegtuigen wél meteen. Binnen twee uur was het vuur onder controle. Toch was het eiland opnieuw in rep en roer. De hoofdweg werd urenlang afgesloten. Eilandgasten in het zuiden wilden naar het noorden, en andersom, maar dat ging nu even niet.
Er was nog een moment van zorg om de kattenopvang van Irene in Paleopolis, die mogelijk in gevaar zou komen. Via Animal Aid Kythira kreeg ik het verzoek om daar naartoe te gaan en de blinde katjes op te halen. Het was vijf uur in de middag en Irene kon er zelf niet komen, immers alles zat dicht. Samen met vriend Ivan hebben we een paar uur later toch acht katjes aan Irene kunnen overhandigen. Al bleek toen al dat het vuur bij lange na niet de kattenopvang zou bereiken. Kortom de katten zijn ongedeerd, en de kattenopvang bleef intact.

Opruimen
Na de brand waren we ontzettend blij met alle hulp die werd aangeboden. De vraag was alleen: wat kun je nu doen? We besloten om eerst de zwarte, deprimerende staken en verbrande struiken te verwijderen om het uitzicht voor de gasten een beetje prettig te houden. Herplanten kunnen we beter in het najaar doen. Om het toch een beetje gezellig te maken op de terrassen van de suites, een potplantje hier, een bloemetje daar, konden we terecht bij de plaatselijke tuinmarkten. We waren niet de enigen: er waren meer die ‘na de brand en zonder tuin’ dezelfde behoefte hadden. Onze Nederlandse vrienden die net een huis hadden gekocht op Kythira waren toevallig op Kythira. Ze konden op dat moment niets in hun eigen huis maar des te meer bij ons. Dat hebben ze geweten. Met twee motorzagen gingen ze de verbrande bomen op het buurland te lijf, waarna ze de stammen versleepten naar een hoekje uit het zicht. Het was zwaar en vies werk. Verkoolde boomstukken in de hitte verslepen, het was nog steeds boven de 35 graden, en op een open vlakte op het heetst van de dag, dat is geen pretje. Richard zei steeds: “We maken deze klus af!” En zo geschiedde. Een gratis ‘houtskool-sauna-detox-kuur’, noemden wij het het later lachend, goed voor lichaam én geest. Zeker voor onze mentale gesteldheid.

Op 31 juli kwamen de volgende vrienden helpen om de laatste gezaagde stukken te verslepen. De temperatuur was iets gedaald, zo’n vijf graden, maar het bleef zweetweer. Diezelfde dag nog kwam de gemeente langs om te kijken of er schade was aan ons huis. Net daarvoor zagen we in de verte een brand onstaan. De wind was opnieuw gedraaid en kwam nu uit het zuiden. Als die brand zou aanwakkeren, kwamen de dorpen Logothetianika, Kousounari en daarachter ook Potamos in gevaar. Wederom vlogen blusvliegtuigen en helikopters urenlang boven ons hoofd. Zelfs Albert raakte geïrriteerd: “Zijn ze nu nog niet klaar?” riep hij op enig moment vermoeid…Het is een aanslag op je gemoed al dat geraas boven je hoofd.
Na deze dag werd het gelukkig rustiger met de brandjes op Kythira.

De feiten
In totaal is 10% van het eiland verbrand en negen huizen zijn door het vuur aangetast (informatie vd gemeente, niet iedereen meldt zich). Tot mijn grote verdriet zijn er ook een aantal dieren omgekomen. Gelukkig is het eiland verder leed bespaard gebleven.
De oorzaak? Hoogstwaarschijnlijk de transformatoren op de elektriciteitspalen, daar is men voor 99% van overtuigd. In Griekenland is de elektriciteit bovengronds. De transformatoren hangen aan de palen, maar doordat ze in de zomer stoffig worden en de luchtvochtigheid ’s nachts soms erg hoog is, kunnen er vonken ontstaan. Zodra het dan in de ochtend warmer wordt en er wind opsteekt, kan zo’n vonk een brand veroorzaken.
Toch denken sommigen nog altijd dat de brand opzettelijk is aangestoken. Er is zelfs een speciaal politieteam gekomen om dat te onderzoeken, maar ze hebben niets verdachts gevonden.

De burgemeester zit inmiddels opgeknapt weer in het gemeentehuis, en is, zoals vanouds, druk bezig met het afgeven op elk stuk dat van de oppositie komt.
We krabbelen met z’n allen langzaam weer op. Tijd om uit te rusten is er eigenlijk niet, want het drukke seizoen gaat (on)gewoon door. Helaas zijn er ook annuleringen binnengekomen, bij ons drie, en dat waren geen Grieken. Maar, als wij met slechts vier kamers (en Diakofti) drie annuleringen hebben, stel je dan eens een hotel met tien kamers voor of 20… Als je dat gaat doorrekenen, kom je op best een hoog aantal annuleringen. Het kwetsbare economieetje van het eiland krijgt zo een behoorlijke deuk.

Onze internetaansluiting was een ander punt van zorg. Het duurde uiteindelijk die weken voordat dat hersteld was. Niet via Cosmote, het telefoonbedrijf in Griekenland, dat meteen aangaf dat ze het niet konden repareren, tot grote ergernis van de plaatselijke technicus, die daar duidelijk anders over dacht. Een kennis bracht ons een Starlink-schotel te leen, en dat was al snel dé oplossing. Vervolgens liet onze ‘internet-wizzkid’ op Kythira weten dat dit onze enige echte optie is, nu én in de toekomst. (Hè bah… toch iets van Musk in huis.)
Het relaas is wat lang geworden. Het is, het is ook zo dieptriest, dat we met z’n allen, hier op Kythira, ons nog eens in de luren hebben laten leggen door een zeer ongelukkige combinatie van factoren. Compleet machteloos.
Albert&Anita
PS: bekijk hier de intense video Escaping the Wildfires that Changed Kythira
PS: het ziet er meteen een stuk frisser uit zonder verbrande bomen en struiken



















Lieve Albert en Anita,
Wat een heftig verslag. Ik moet er gewoon om huilen! Wat hebben jullie doorstaan die dagen, en eigenlijk nog steeds. Ik heb er geen woorden voor.
Zoveel respect en bewondering voor jullie!!! Veel liefs, ook van Kees
Dank jullie wel lieve Rian en Kees, het komt weer goed!
Lieve Anita en Albert ik heb je verdrietige verhaal door m’n tranen heen gelezen. Wat een angst voor jullie en wat zijn jullie sterk en wat een moed om meteen de draad weer op te pakken en nieuwe plannen te maken.
Het is nog erger dan dat wij dachten.
Gelukkig hebben jullie lieve mensen op Kythira die jullie geholpen hebben.
Tot gauw kan ik het met eigen ogen aanschouwen.
Liefs dikke knuffel ❤️❤️
dank je wel mam, veel liefs en tot gauw!
Ik heb ook eindelijk de moed gevonden jullie hele verhaal te lezen. Wat een thriller moet het geweest zijn voor jullie de andere bewoners op het eiland en jullie gasten, brrr.
Fijn dat er zoveel lieve mensen om jullie heen zijn gaan staan, met steun, daadkracht en hulp.
Heel erg ook dat jullie prachtige tuin opgegaan is in de vlammen. Respect voor de weerbaarheid die jullie ten toon spreiden om hier mee om te gaan. En gelukkig zien jullie alweer het eerste groen naar boven komen. Mochten wij jullie nog ergens mee kunnen helpen (tijd genoeg) dan horen wij het graag. Liefs mede namens Pyter, Meina
Anita en Albert,
Wat heb jij een “mooi” verhaal geschreven, heel goed voor de verwerking!
Wij hebben erg meegeleefd, ook met je ouders.
Fijn dat ze binnenkort bij jullie komen.
Begreep dat de eerste groene sprietjes al weer boven komen!
Heel veel succes en sterkte de komende tijd, groetjes Ron Sonja
Pfff. Gewoon stil van als je dit leest en de foto’s ziet. Het is vanuit hier (Nederland) gewoon niet te bevatten of voor te stellen totdat je deze foto’s ziet en jullie verhaal leest. Jullie zijn net zo sterk en veerkrachtig als een Griekse olijfboom. Maar het litteken blijft. Heel veel respect en bewondering voor jullie. Groetjes van Arjan
Lieve Anita en Albert,
Met het lezen van je verhaal werd de brand voor mijn gevoel nog intenser dan dat ie al was! Maar gelukkig waren er lieve mensen om jullie heen, zoals jullie vast ook lieve mensen zijn geweest voor anderen op het eiland. Ik heb echt geen moment gedacht aan annuleren van mijn olijf pluk vakantie! Ook al was er geen olijf te plukken, dan was ik gekomen om jullie op de een of andere manier te helpen. Jullie gaan het wel redden, ook zonder crowd funding, want jullie zijn sterk en jullie hebben elkaar! Het zal best triest zijn om weer de zwart geblakerde hellingen te zien, maar ik weet dat daar weer iets groens uit zal opkomen: er is leven na de dood!
Heel veel liefs en tot november, want dan kom ik weer naar jullie prachtige eiland!
Dikke kus, Christina
Anita en Albert,
Wat een heftig verhaal. Bijzonder pittig om dit mee te moeten maken en daarnaast dan ook nog de zorg voor de gasten. Ook wel eng op zo’n eiland waar je niet zo maar af kan in zo’n situatie. Hopelijk trekt de natuur toch aan. Het schijnt dat olijfbomen in Spanje na brand zich toch weer herstellen, maar het duurt lang. Nou wij laten jullie natuurlijk niet in de steek en komen in september weer jullie kant op. Sterkte met alles🙏
Wat een geweldig ondersteunende en meelevende berichtjes allemaal. Dank jullie wel, uit de grond van ons hart. De eerste groene sprietjes van verbrande oleanders (toch niet helemaal verbrand) zien we al weer tevoorschijn komen. Snelle groeiers, net zoals de Johannesbroodboom, van bruin naar groen blad. Olijfbomen zijn ook snelle groeiers trouwens. Bij ons zijn er een paar geschroeid, anderen hebben meer pech. Hele olijfboomgaarden zijn in rook opgegaan. Dat is heel veel meer pech. Tot op Kythira en voor degene die niet kan komen, tot op de blog! lieve groetjes, Albert&Anita
Och lieve Anita en beste Albert, wat een schrik. En zo raak omschreven. Je voelt de hitte en de ellende tijdens het lezen.
Sterkte met alle herstelwerkzaamheden en het bevatten ervan.
Lieve A&A
Met veel bewondering heb ik je verhaal gelezen. Zo intens , krachtig vuur kan zijn hebben jullie aan de lijven ondervonden en meegemaakt. Maar zoals altijd gaan jullie ervoor om jullie paradijs nog paradijselijker te maken… je leert ook bij , denk ik dan…. Het beschermen van je huis is prioriteit… rondom het huis bekijken hoe het beste is met planten en bomen…..zodanig dat het vuur niet verder kan…..
Romy en ik hebben veel respect voor jullie voor alles wat jullie doen!!!! Jullie zijn kanjers en hopelijk zien we elkaar snel weer.
Dikke zoen Romy en Mieke
Dank jullie wel beste lieve Ronald en Mieke en Romy.
Als gastblogger op Griekipedia kon een tekstje over de brand op Kythira niet uitblijven. Lees hier “Als het paradijs weer brandt!” hier is de link
https://www.griekipedia.nl/nieuws/gastblogs/als-het-paradijs-weer-brandt/
Anita